خانه / پزشکی / تاریخ پزشکی / پزشکی ماقبل تاریخ / پزشکی ماقبل تاریخ – Prehistoric medicine

پزشکی ماقبل تاریخ – Prehistoric medicine

پزشکی ما قبل تاریخ
پزشکی ماقبل تاریخ

پزشکی ماقبل تاریخ – تاریخی مکتوبی از دوران ماقبل تاریخ وجود ندارد و لذا تفسیر تاریخچه نوشته نشده آسان نیست- گر چه ممکن است از مطالعه نقشه ها- قطعات استخوانی باقی مانده و ابزارهای جراحی انسان اولیه به نگرش انسان نسبت به مشکلات مربوط به بیماری و مرگ نزدیک شد

مقدمه

تاریخی مکتوبی از دوران ماقبل تاریخ وجود ندارد و لذا تفسیر تاریخچه نوشته نشده آسان نیست. گر چه ممکن است از مطالعه نقشه ها- قطعات استخوانی باقی مانده و ابزارهای جراحی انسان اولیه به نگرش انسان نسبت به مشکلات مربوط به بیماری و مرگ نزدیک شد. به نظر می‌رسد انسان -به محض اینکه به مرحله‌ای از استدلال رسید توسط فرایند آزمون و خطا به نخستین تجربیات پزشکی خود دست زد. استفاده از گیاهان به عنوان مواد غذایی منجر به این شد که انسان به کشف خواص سمی و احتمالا دارویی آنها قادر شده باشد. طب سنتی امروزی که شامل استفاده از محصولات گیاهی- یا گیاهان معطر در درمان بیماریهاست ریشه در این دوران دارد و هنوز هم ادامه دارد.

انسان اولیه در مورد مرگ و بیماری به عنوان پدیده‌های طبیعی می‌نگریست. بیماریهای رایج مانند سرماخوردگی یا یبوست- به عنوان بخشی از وجود پذیرفته شدند و با استفاده از داروهای گیاهی در دسترس درمان می‌شدند. در مورد بیماریهای جدی و ناتوان کننده عقیده کاملا متفاوتی ایجاد شد و علت آنها را ریشه در منابع غیر طبیعی می‌دانستند. مبشر اولیه این امراض را ناشی از طلسم شدن توسط دشمن- ملاقات با دیوی بد نهاد و یا کار خدایان در اثر گناه یا جرمی می‌دانستند. به این صورت که آنها چیزی یا کرمی به درون بدن فرد فرستاده اند و یا چیزی را از بدن او ستانده اند- همچون روح بیمار. درمان بکار گرفته شد در این موارد تطمیع روح سر گردان برای بازگشت به زیستگاه خود در درون بدن و یا با استفاده از عصاره‌ها و محلولهای جادویی و یا استفاده از ضد طلسم‌ها- مکش از بدن و سایر روشها بود.

استفاده از گیاهان دارویی

انسان اولیه در مورد مرگ و بیماری به عنوان پدیده‌های طبیعی می‌نگریست. بیماریهای رایج مانند سرماخوردگی یا یبوست- به عنوان بخشی از وجود پذیرفته شدند و با استفاده از داروهای گیاهی در دسترس درمان می‌شدند. در مورد بیماریهای جدی و ناتوان کننده عقیده کاملا متفاوتی ایجاد شد و علت آنها را ریشه در منابع غیر طبیعی می‌دانستند. مبشر اولیه این امراض را ناشی از طلسم شدن توسط دشمن- ملاقات با دیوی بد نهاد و یا کار خدایان در اثر گناه یا جرمی می‌دانستند. به این صورت که آنها چیزی یا کرمی به درون بدن فرد فرستاده اند و یا چیزی را از بدن او ستانده اند- همچون روح بیمار. درمان بکار گرفته شد در این موارد تطمیع روح سر گردان برای بازگشت به زیستگاه خود در درون بدن و یا با استفاده از عصاره‌ها و محلولهای جادویی و یا استفاده از ضد طلسم‌ها- مکش از بدن و سایر روشها بود.
جراحی

یکی از این روش های کنجکاوانه برای بیرون کردن بیماری از بدن ایجاد یک سوراخ ۵/۲ تا ۵ سانتی متر در سطح جمجمه قربانی بود. این روش تره‌پانینگ -trepanning– یا- trephining – خوانده می‌شد. جمجمه های سوراخ شده از دوران ماقبل تاریخ در انگلیس- فرانسه و دیگر نقاط اروپا و در کشور پرو کشف شده است. بسیاری از آن ها حاکی از زنده ماندن بیمار و احتمالا شفا بعد از این اقدام است. این روش هنوز هم در میان مردم بدوی در نقاطی از دنیا وجود دارد. هر چند به سرعت در حال از بین رفتن است.

جادوگری

سحر و جادو و همچنین عقاید مذهبی نقش بزرگی در پزشکی انسان ماقبل تاریخ یا بدوی داشته اند. استعمال داروی گیاهی از راه دهان معمولا طی مراسم خاصی همراه با وردخوانی- رقص و شکلک درآوردن بوده است. بنابراین- اولین پزشکان جادوگران بوده‌اند. به این ترتیب مبدا باستانی استفاده از طلسم ها و اشیا خوش یمن که هنوز در دوران مدرن شایع است به این دوران تعلق دارد.

 

اثر پلاسبو

جدا از درمان زخم‌ها و شکستگی استخوان- احتمالا کهن‌ترین جنبه از هنر شفا برای پزشکان بدوی درمان کل بیمار- شامل روان و جسم بوده است. این درمان‌ها و داروهای ممکن است هیچ اثر فیزیکی در بدن نداشته باشند ولی با این وجود در بیمار احساس بهتری می دهند- درصورتیکه هم پزشکی و هم بیمار به اثر بخشی آن معتقد بودند. این به اصطلاح اثر پلاسبو حتی در طب مدرن و بالینی مورد کاربرد می باشد.

تصاویری از نخستین اعمال دندانپزشکی بر روی انسان ماقبل تاریخ

کارشناسان باستان شناسی در کشور ایتالیا به تازگی یک اسکلت ۱۴ هزار ساله کشف کرده‌اند که متعلق به یک انسان عصر ماقبل تاریخ است.

گفتنی است- نکته جالب در خصوص این اسکلت وجود دندان‌های پوسیده و ترمیم یکی از آنها توسط یک سنگ تیز است.

 

پزشکی ما قبل تاریخ
پزشکی ما قبل تاریخ

بررسی ها نشان می‌دهند-‌کارشناسان اعتقاد دارند این اسکلت نشان دهنده اولین نمونه درمان و ترمیم دندان خراب میان انسان ها است.

پژوهشگران با مطالعه بر روی دندان گمان می‌کنند آن توسط یک سنگ چخماق تیز خراش داده شده و به نوعی دندانپزشکی بسیار اولیه بر روی آن انجام شده است.

کارشناسان ایجاد حفره در دندان پوسیده را برای کاهش درد و جلوگیری از کشیدن دندان معرفی کرده‌اند.

 

پزشکی ما قبل تاریخ
پزشکی ما قبل تاریخ

پژوهشگران اعتقاد دارند تغییر رژیم غذایی انسان‌ها در طول زمان حتی در قرون ماقبل تاریخ و روی آوردن آن به مصرف کربوهیدرات بیشتر سبب شده تا دچار پوسیدگی دندان شوند.

بر اساس کشفیات باستان شناسی تا به حال اولین مورد پوسیدگی دندان در فسیلی متعلق به استخوان فک یک خزنده ۲۷۵ میلیون ساله مشاهده شده است.
بر اساس محققان دانشگاه بولونیای ایتالیا بر روی این اسکلت که در مجله گزارش های علمی به چاپ رسیده است این نتایج بدست آمده که همزمان با افزایش بروز پوسیدگی در دندان‌ انسان‌ها ابزارهای سنگی درمانی برای رفع مشکل افراد به وجود آمده و حتی نمونه‌های اولیه از خلال دندان ساخته شده با چوب نیز بدست آمده است.

ابزارهای سنگی در آن زمان به شیوه‌ای ساخته شده‌اند که قابلیت ورود به حفره‌های کوچک ایجاد شده در اثر پوسیدگی- حذف مینا و عاج دندان را داشته‌اند.

کارشناسان اولین موارد دندانپزشکی باستانی را در میان تمدن‌های روم- یونان و مصر باستان مشاهده کرده‌اند که در آنها نیز با حفاری و مته کردن پوسیدگی و یا ساخت داروهای ضد درد و التهاب سعی می‌شده با مشکل دندان درد مقابله شود.

کارشناسان ایتالیایی حتی گمان می‌کنند درد دندان در این مرد می‌توانسته علت مرگ او باشد.

اسکلت این مرد که تخمین زده می‌شود ۲۵ سال سن داشته در سال در سال ۱۹۸۸ در یک غار باستانی در منطقه بولوینا- شمال شرق کشور ایتالیا پیدا شده است.

کارشناسان تا به حال علت مرگ او را کشف نکرده‌اند اما احتمال می‌دهند درد دندان و جراحی اولیه انجام گرفته روی آن می‌تواند سبب بروز عفونت و مرگ شده باشد.

با مشاهده پوسیدگی دندان در این مرد باستانی کارشناسان اعتقاد دارند علت پوسیدگی دندان تنها به خاطر مصرف خوراکی‌های امروزی نیست و علت اصلی مواد کربوهیدرات است.

 

منبع :

دینامیس

باشگاه خبرنگاران جوان

ویکی پدیا

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *